วัดทากู่แก้ว

ประวัติวัดทากู่แก้ว   ตำบลทาปลาดุก อำเภอแม่ทา จังหวัดลำพูน

“วัดทากู่” (แก้วสุขาวดี) เป็นวัดที่เก่าแก่และมีความสำคัญวัดหนึ่งในตำบลนี้ เป็นวัดมีพัทธสีมา ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของลำน้ำทา มีประวัติความเป็นมาพอสังเขป ดังนี้
ตามคำบอกเล่าสืบกันมา เมื่อประมาณ ๗๕ ปีที่ล่วงมา วัดนี้ยังเป็นวัดร้างปกคลุมไปด้วยต้นไม้ใหญ่น้อยทั่วไปราวกับป่าดงดิบ คงเหลือแต่ซากสลักหักพังของกำแพง อุโบสถเหลือหินฝังบอกเขตลูกนิมิต เจดีย์มีเจดีย์ยอดด้วน ชาวบ้านขนานชื่อว่า “กุดกู่” และถอยหลังไปเมื่อประมาณ ๔๐ ปีมานี้ ได้มีเจ้าที่กรมศิลปกรมาทำการสำรวจตรวจสอบจากอกประดับอุโบสถและอิฐของเจดีย์เดิมไปพิสูจน์แล้วแจ้งว่า วัดนี้สร้างมานานประมาณ ๓๐๐ - ๔๐๐ ปี โดยอุโบสถและเจดีย์สร้างในระยะเวลาเดียวกัน
ต่อมามีพระเถระองค์หนึ่ง ตามภาษาชาวบ้านเรียกว่า “ครูบาเสนา” ดำริจะสร้างวัดนี้ขึ้นที่นี่ แต่มีอุปสรรคขัดข้องในเรื่องศรัทธาซึ่งไม่ถึง ๑๐ ครัวเรือน เกรงว่าสร้างแล้วจะบำรุงรักษาไม่ตลอด จึงไปสร้างอารามใหม่ทางทิศใต้ (ของโรงเรียนบ้านทากู่ปัจจุบัน) อาศัยแรงศรัทธาผู้อุปการะ พระภิกษุสามเณรบ้านกู่ บ้านหลวง บ้านปงอ้อ ให้นามวัดว่า “ม่อนวัด” โดยเหตุที่ตั้งอยู่เนินเขาเตี้ยๆ ต่อมาหลายสิบปี ทางบ้านหลวงซึ่งอยู่ฝั่งแม่น้ำทาทิศตะวันออกพากันอพยพครอบครัวมาตั้งถิ่นทำมาหากินอยู่ใกล้ๆบ้านกู่เดิม จึงตั้งชื่อบ้านใหม่ว่าบ้าน “บ้านใหม่” มีผู้คนทยอยครอบครัวมาตั้งแหล่งทำมาหากินขึ้นเรื่องๆ เพราะถูกภัยธรรมชาติรุกราน คือเมื่อถึงฤดูน้ำหลากจากห้วยน้ำจำก็จะพัดเอาสิ่งต่างๆไหลทับถมบริเวณบ้านเป็นประจำทุกปี เหตุการณ์เช่นนี้เป็นอยู่เรื่อยมา ครูบาเสนา ได้พิจารณาร่วมกับศรัทธาทั้งหลายว่า วัดนี้ตั้งมาก็ยังไม่มีอะไรเป็นแก่นสารมั่นคง ควรขยับขยายไปตั้งที่ใหม่ คือ วัดทากู่ (ปัจจุบัน) ในเมื่อโอกาสไปถึงท่านไปนั่งบริกรรมดู (กัมมัฏฐาน) เห็นว่าดีจึงได้ลงมือพากันแผ้วถางและในขณะนั้นมีคนเลี้ยงช้างของเจ้าผู้ครองเมืองนครลำพูน องค์ก่อนเจ้าจักรคำฯ ได้นำช้างมาปล่อยเลี้ยงไว้ตามบริเวณชายป่าแถบนี้ ครูบาจึงพร้อมด้วยศรัทธาและคนเลี้ยงช้างไปขออนุญาตจากเจ้าหลวงเพื่อขอกำลังในการชักลากไม้ใหญ่จากบริเวณวัดร้างสร้างเป็นวัดต่อไป ต่อจากนั้นจึงสร้างกุฏิวิหารขึ้นเป็นอันดับแรก เสร็จแล้วครูบาเสนา กลับคืนไปยังวัดบ้านดอน (เขตอำเภอสันกำแพง) ซึ่งเป็นสำนักของท่านครั้นต่อมามีครูบาสิทธิฯ มาประจำสืบพรรษาแทน ท่านจึงสร้างพระอุโบสถขึ้นตามแนวทางเดิมในสมัยที่ยังเป็นวัดร้างอยู่ให้เป็นที่สังฆกรรมได้ และมีการฉลองสมโภชเมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๑ จึงเป็นวัดสมบูรณ์ที่กาลบัดนั้นเป็นต้นมาจนถึงสมัยของครูบาปัญญา ท่านจึงสร้างพระเจดีย์ครอบองค์เดิมที่ยอดด้วนให้เป็นเจดีย์ที่มียอดเหมือนเจดีย์ทั่วๆไป ดังที่ปรากฏอยู่ในเวลานี้ จัดให้มีการฉลองอีกครั้งเมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๔
ปัจจุบัน วัดทากู่ (แก้วสุขาวดี) ได้บูรณปฏิสังขรณ์เรื่อยมา จนมีวิหาร พระอุโบสถ กุฎิ กำแพงล้อมล้อมบริเวณทั้ง ๔ ด้านอย่างสมบูรณ์